Politics

In Zelensky’s speech worden Oekraïne en het Westen één

Zijn verzoeken hadden op een post-it gepast: meer wapens voor Oekraïne, meer sancties tegen Rusland. Maar zijn toespraak tot het Amerikaanse Congres bood de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de gelegenheid om meer te doen dan alleen die twee verzoeken overbrengen. In een krap kwartiertje smeedde hij woensdag zijn land, de Verenigde Staten en de democratische landen aaneen tot een waardengemeenschap die niet anders kan doen dan elkaar bijstaan in nood. Zelensky verbreedde de oorlog in zijn eigen land naar de wereld, zoals de keizer van Ethiopië dat in 1936 deed toen zijn land door fascistisch Italië werd aangevallen. „Ik bid God dat hij andere landen het leed bespaart dat mijn volk wordt berokkend”, zei Haile Se-lassie destijds.

De verbindende retoriek van Zelensky won nog aan reliëf door de tv-toespraak die de Russische president Vladimir Poetin vrijwel tegelijkertijd hield. De omstandigheden en beeldtaal waren min of meer hetzelfde. Beide leiders spraken in een aangehouden medium shot rechtstreeks in de camera, ieder vanuit zijn eigen presidentiële paleis. Zelensky onder vuur van „luchtaanvallen en raketten van Russische troepen”, Poetin zuchtend onder de voornamelijk westerse sancties „tegen onze economie, ons sociale en culturele leven, elk gezin, iedere Russische burger”.


Lees ook dit artikel over de speech vanuit Moskou: Poetin ziet ‘noodzaak tot zuiveringen’

Waar Zelensky zei dat de Oekraïners niet alleen voor zichzelf vechten „maar voor de waarden van Europa en de wereld”, sprak Poetin over Russische rijkaards die „in Miami of aan de Franse Rivièra wonen en niet meer zonder foie gras, oesters of gender-vrijheid kunnen”. Deze Russen zijn geen echte Russen meer, zei Poetin. „En het Russische volk dat altijd in staat zal zijn om echte patriotten te onderscheiden van tuig en verraders, zal hen uitspugen als een insect dat je mond in vliegt, uitspugen op de stoep”.

Zelensky had in zijn toespraak een filmpje ingelast waarin beelden van het vroegere leven in Oekraïne werden afgewisseld met de verwoestingen van nu. Onder de beelden klonk een populair Russisch volksliedje ‘Weet je, zo wil ik leven’ van de groep Rozjdestvo. Met deze ene keuze maakte Zelensky duidelijk dat de Russen niet zijn vijand zijn, alleen het regime van Poetin.

De retorische kneepjes van Zelensky laten zich goed illustreren aan de hand van drie voorbeelden uit zijn toespraak.

1. „Rusland heeft niet alleen ons aangevallen, niet alleen ons land, onze steden. Het heeft een bruut offensief geopend tegen onze waarden, basale menselijke waarden.”

In het eerste deel van zijn toespraak trekt Zelensky zijn gehoor naar zich toe door zichzelf te presenteren als meer dan de vertegenwoordiger van dat ene land, Oekraïne. Hij is onze buurman op deze wereld. Hij gebruikt hier zeven keer de formulering „net als” of „hetzelfde”. Zo overbrugt hij de afstand tussen Oekraïne en de rest van de wereld. „Wij hebben dezelfde dromen als jullie, Amerikanen.” Het is een prelude van de alledaagse beelden van spelende kinderen en wandelende burgers die in het filmpje worden afgewisseld met die van geweld en leed.

2. „Herinner je 11 september, een vreselijke dag in 2001.”

Zelensky weeft de Amerikaanse geschiedenis fijntjes door zijn toespraak. Hij refereert aan Mount Rushmore, de uit rotsen gehouwen portretten van Amerikaanse presidenten die de basis hebben gelegd voor „democratie, onafhankelijkheid en vrijheid”. Hij refereert aan de ‘I Have a Dream’-toespraak van Martin Luther King. En hij noemt de aanvallen op Pearl Harbor door de Japanse luchtmacht en de aanslagen van 11 september 2001. Zo herinnert hij de Amerikanen eraan dat ook zij ooit slachtoffer zijn geweest van internationale agressie, om empathie met de Oekraïners te bewerkstelligen.

3. „Ik roep u op meer te doen.”

De brutaalste zin in de toespraak. Nadat Zelensky zijn directe gehoor, de Amerikaanse volksvertegenwoordiging, heeft bedankt, komt hij ter zake. Aardig wat jullie tot nog toe hebben gedaan, bedankt, maar het is niet genoeg om mijn land te redden. „Het is vandaag de dag niet meer genoeg om de leider van een land te zijn. Vandaag de dag moet je de leider van de wereld zijn, en dat betekent de leider van vrede.” Zelensky vleit zijn gehoor en president Biden in persoon met die zinnen aan het eind van zijn rede, maar het is vooral een herhaling van zijn oproep: meer wapens, meer sancties. Alstublieft.

Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.