Politics

Meer jongeren ‘psychisch ongezond’, maar wat is dat? | NU

Vorig jaar was 18 procent van de 12- tot 25-jarigen “psychisch ongezond”. In 2019 en 2020 was dit nog maar 11 procent. Een flinke toename dus. Vooral vrouwen en jongvolwassenen hadden vaker psychische klachten, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Wanneer ben je psychisch ongezond? En waarom raakt dit vooral jongvolwassenen?

Wanneer ben je psychisch ongezond?

Michel Dückers, hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid: “Je psychische gezondheid draait vooral om hoe goed je je voelt. Dat meet het CBS met vragen zoals ‘ben je eenzaam?’ en ‘ben je somber?’ Maar voor je kunt zeggen of iemand een probleem heeft, moet je meer weten. Bijvoorbeeld of diegene de situatie zelf wil en kan verbeteren. Als dat niet lukt, wordt het een probleem.”

Marloes Kleinjan, hoogleraar Youth Mental Health Promotion: “Je kunt psychische klachten hebben en toch tevreden zijn met je leven. Ook kunnen klachten voorbijgaan. Maar als ze langer dan een paar weken duren en je niet goed meer kunt functioneren in je dagelijkse leven, kun je beter de huisarts bellen. Stress, slaapproblemen, piekeren en somberheid kunnen voorafgaan aan een depressie.”

Hoe verklaren jullie deze toename van psychische problemen?

Dückers: “Je denkt het eerst aan de pandemie, maar het is moeilijk te zeggen omdat er veel tegelijk veranderde. Je had de coronamaatregelen, maar het was bijvoorbeeld ook moeilijker om aan een huis te komen.”

“Jongeren hadden ook al meer mentale problemen. Die kunnen ook te maken hebben met onze cultuur en onrealistische verwachtingen. Rampen leggen vaak problemen bloot die er al waren. Al heeft de pandemie waarschijnlijk niet geholpen.”

Kleinjan: “Ik denk wel dat deze toename voor een groot deel door de pandemie kwam. Je zag ook bij onderzoek naar eerdere crisissen dat psychische problemen toenamen.”

Waarom raakt het vooral jongvolwassenen?

Kleinjan: “75 procent van de psychische problemen ontstaat voor je 25e. Het is dus een kwetsbare periode. Je hormonen veranderen en er zijn allerlei overgangen. Zo ga je van school naar werk of een vervolgopleiding. En je gaat vaak het huis uit. Wat ook leeft onder jongvolwassenen is prestatiedruk en stress. En ongunstige ontwikkelingen, zoals die op de arbeidsmarkt, huizenmarkt en het leenstelsel.”

En waarom hebben binnen die groep vooral vrouwen hier last van?

Kleinjan: “Vrouwen hebben vaker last van angst en somberheid. Mannen hebben vaker problemen met agressie, criminaliteit, drank en drugs. Het onderzoek van CBS meet vooral angst en somberheid, dus is het niet vreemd dat meisjes daar hoger scoren.”

Hoe zien jullie de toekomst?

Kleinjan: “Het ligt eraan of we van de pandemie af zijn en wat de oorlog in Oekraïne met ons doet. Als dit het was qua corona, verwacht ik dat het weer wat terugveert. Al zagen we ook voor de pandemie al voorzichtig wat meer mentale problemen en een stijgende prestatiedruk. Ik ben benieuwd hoe dit zich ontwikkelt.”

Dückers: “Er zijn meer scenario’s mogelijk. Het zou kunnen dat we terugveren als de ergste pijn voorbij is. Of dat de rek er juist uit is. Of misschien leiden andere ontwikkelingen, zoals de stijgende kosten en de oorlog in Oekraïne, wel tot extra schade. Maar het zou ook kunnen dat we er op de lange termijn beter uit komen, door gewenning en acceptatie. Misschien voelen we ons straks gelukkig met minder.”

Wie zijn Dückers en Kleinjan?

  • Michel Dückers is hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen.
  • Marloes Kleinjan is hoogleraar Youth Mental Health Promotion aan de Universiteit Utrecht en programmahoofd Jeugd bij het Trimbos-instituut.

NU.nl is benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om een vragenlijst in te vullen van één minuut. Heel erg bedankt!

Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.