Politics

Nee, Poetin is geen ‘onrecht’ gedaan, en zijn opmars moeten we stoppen

Het is verleidelijk de oorlog in Oekraïne te zien als een conflict waar twee partijen een beetje gelijk hebben. Maar dat miskent Poetins bedoelingen, waarschuwt Justus de Visser, ambassadeur buiten dienst.

Justus de Visser

Moet Nederland zich in de oorlog tegen Oekraïne opstellen als conflictbemiddelaar? Volgens hoogleraar conflictstudies Jolle Demmers (Opinie, 2 maart) zou deze vorm van de-escalatie de beste weg uit deze oorlog zijn. We horen dit geluid van ‘conflictbemiddeling’ en de-escalatie vaker – president Macron probeert het al – maar er vallen stevige kanttekeningen bij te plaatsen.

Ten eerste kan zo’n pragmatische oplossing niet anders dan ten koste gaan van Oekraïne als zelfstandig land dat streeft naar een democratische rechtsstaat. De bemiddelaar dient immers adequaat rekening te houden met het eisenpakket van Poetin en die eisen zijn duidelijk genoeg. Poetin kan bereid zijn tot optische aanpassingen, maar de harde kern blijft onveranderd: herstel van het oude Russische rijk. Oekraïne als zelfstandige staat die streeft naar democratie en recht komt aan zijn einde.

Dit land kiest er momenteel voor dan maar liever door te vechten. Dat is duidelijk wat de bevolking nu ook wil. De Minsk-akkoorden zijn voor beide partijen nu dood en begraven.

Het klopt dat sancties, waar Demmers tegen is, zelden of nooit het gewenste effect hebben binnen de gewenste termijn, maar op langere termijn kunnen ze wel degelijk effect hebben, denk aan Zuid-Afrika’s apartheidsregime. De sancties die nu op Rusland worden losgelaten zijn bovendien nog strenger, zie bijvoorbeeld het lamleggen van de centrale bank.

Het ‘geen sancties’ van Jolle Demmers laat bovendien de vraag onbeantwoord hoe te reageren op agressie die alle in en voor Europa gemaakte politieke en juridische afspraken schendt, indien gebruik van militair geweld geen optie is. Dan blijven immers alleen politieke en economische sancties over.

Mét Jolle Demmers herinneren sommigen eraan dat de VS evenmin een brandschoon verleden hebben, de Europeanen zelf trouwens ook niet. Maar in democratische samenlevingen worden lessen geleerd uit het verleden. Het kan soms lang duren, maar het gebeurt wel.

Rusland heeft nog nimmer enige les uit het eigen verleden geleerd: het land heeft een lange traditie van zogenaamde defensieve agressie, en dat heeft al heel wat levens gekost.

Sinds Iwan de Verschrikkelijke is Rusland met gemiddeld 60 kilometer per dag uitgedijd, allemaal als gevolg van defensieve agressie. Weliswaar kwam aan dat koloniale rijk een einde in de periode 1989-1991, maar het is duidelijk dat Poetin het wenst te herstellen. Is het dan niet logisch dat Finnen, Balten, Polen, Roemenen, Moldaviërs en anderen zich heel grote zorgen maken? Het zou vreemd zijn als dat niet zo was.

Veel van die landen in de regio zijn lid van de Navo en zullen geen moment aarzelen zich daarop te beroepen. Dan kun je maar beter nu al grenzen trekken. Oekraïne is helaas al geofferd, laat dat niet nog meer landen in de regio gebeuren.

De zogenaamde verzekering door het Westen dat de Navo niet in oostwaartse richting zou opschuiven, blijft voer voor debat tussen historici, die op dit moment gretig worden aangehaald.

Het klopt inderdaad dat de ministers Genscher van Duitsland en James Baker van de VS uitlatingen in die richting hebben gedaan. Maar het is ook waar dat de Duitse bondskanselier en de Amerikaanse president die uitlatingen meteen hebben ontkracht. Feit is bovendien dat Gorbatsjov, kiezende tussen financiële hulp of een stop op Navo-uitbreiding, gekozen heeft voor het geld. Noch hij, noch Jeltsin, noch Poetin in zijn beginjaren is dan ook over die ‘verzekering’ van niet opschuiven begonnen.

Pas in 2007 vond Poetin het kennelijk nodig dit punt op tafel te leggen en sindsdien is er een koor van lieden dat hem bijvalt. Maar van onrecht is dus geen sprake. Oekraïne heeft bij dat soort pleidooien niets te winnen, en de Finnen, Balten, Polen, Roemenen, Moldaviërs evenmin. Ja, de-escaleren blijft een zeer belangrijk streven, maar wel met respect voor de werkelijkheid zoals die nu is.

Lees ook:

Wapens? Sancties? Nederland zou moeten aansturen op bemiddeling tussen Rusland en Oekraïne

In plaats van het opleggen van harde sancties en bieden van wapensteun, zou de Nederlandse regering moeten aansturen op conflictbemiddeling tussen Rusland en Oekraïne, betoogt hoogleraar conflictstudies Jolle Demmers.

In de bubbel van Poetin is geen ruimte voor reflectie. ‘Hij heeft een idiote perceptie van de wereld’

Wat er in het hoofd van Vladimir Poetin omgaat, is niet te zeggen. Wel staat vast dat de president zich beweegt in een bubbel van reactionaire conservatieven. Hoe ziet hun gedachtegoed eruit?

Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.