Politics

Veertig kilo vlinder per boom

Tijdens ons leven kunnen we zo’n honderd miljard verschillende visuele scènes op ons netvlies registreren, schrijft filosoof Johan van de Gronden (1963) in de inleiding van zijn essaybundel Het vlindertje van Methusalem. Daarnaast hebben we plaats voor zo’n miljard bewuste gedachten. „Ieder mens is een universum op zich.” Uit zijn eigen gedachtenuniversum heeft Van de Gronden tien verhaallijnen gedestilleerd die allemaal te maken hebben met natuur, landschap en vergankelijkheid, en die verwerkt tot essays. Zijn omzwervingen voeren hem onder andere langs overwinterende monarchvlinders in Mexico, langs de tombe van Jean-Jacques Rousseau in Frankrijk, en door Zuid-Afrika, waar hij de uitgestorven |Xam-taal tot leven wekt.

Van de Gronden meandert door de thema’s op toegankelijke wijze. De feiten die hij deelt zijn zo boeiend dat je in elke bladzijde wel een ezelsoor zou willen maken. Zo leggen monarchvlinders tijdens hun trek duizenden kilometers af, en hangt er in de oyamel-bomen waarin ze overwinteren soms wel 40 kilo aan vlinders: „De vlinderdichtheid kan van wortel tot kroon oplopen tot vijfduizend vlinders per vierkante meter.” En in elk essay figureren inspirerende wetenschappers, van de taoïstische sinoloog Kristofer Schipper tot de botanist Carolus Linnaeus die in één week in Harderwijk promoveerde, en tot doctor E.A.M. Speijer, die tijdens de Tweede Wereldoorlog 23.000 insecten uit Westerbork en Theresienstadt smokkelde (en daar een wetenschappelijk artikel over schreef).

Een gevaar van het essay is dat je ook té ver kunt afdwalen. Tussen de Día de Muertos en de monarchvlinders maakt Van de Gronden bijvoorbeeld nog een omzwerving langs een slachthuis-annex-restaurant, waar hij ‘koeienkoptaco’s’ probeert: „Je hakt het vlees fijn op een houten blok, vult een taco met het prutje aangevuld met verse koriander en peper, een paar druppeltjes lime en smullen maar.” In een essayistisch kookboek zou zo’n recept niet misstaan, maar hier wil je door naar de kern: de monarchvlinders. Desondanks is elk essay dankzij de inhoud en het enthousiasme een verrijking.

Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.